ACNES symposium

Anterior Cutaneous Nerve Entrapment Syndrome:
‘Alles op ‘n rij’

Op vrijdag 22 januari 2016 vond in Eindhoven het tweede ACNES symposium plaats. Met dit symposium hebben wij onze kennis en ervaringen gedeeld, zodat de diagnose ACNES in het differentiaal diagnostisch denken de positie krijgt die haar toekomt. Het blijkt namelijk geen zeldzame diagnose te zijn: tegenover bijvoorbeeld elke 2 patiënten met een appendicitis acuta, staat 1 patiënt bij wie de diagnose ACNES kan worden gesteld. Naast een overzicht van het probleem en het directe relaas van ervaringsdeskundige patiënten, werd kennis genomen van incidentie en prevalentie, diagnostiek, conservatieve en invasieve therapeutische multidisciplinaire mogelijkheden met lange termijn follow up en tenslotte de (macro)economische aspecten in relatie tot ACNES. Het 2e ACNES-symposium werd bezocht door huisartsen, internisten, MDL-artsen, chirurgen, gynaecologen, kinderartsen, pijnspecialisten, bedrijfsartsen en alle anderen die regelmatig met buikpijnpatiënten in aanraking komen.

Inhoud
Bij een patiënt met (chronische) buikpijn wordt al gauw gedacht aan een viscerale oorzaak. Zelfs als deze ondanks veel aanvullend onderzoek niet gevonden wordt, overweegt men gemakkelijk de diagnose ‘functionele buikklachten’. Helaas ontbreekt in de differentiaal diagnostische overwegingen vaak de rol van de buikwand zelf als bron van de buikpijn. Door deze miskenning blijven patiënten nogal eens verstoken van een juist behandelingsplan.

Beknelling van een of meerdere (eind)takjes van de intercostaalzenuwen (Anterior Cutaneous Nerve Entrapment Syndrome: ACNES), daar waar deze de rectusschede penetreren, kan een oorzaak van buikpijn zijn. De presentatie van dergelijke patiënten kan variëren van een simpele zeer specifi ek gelokaliseerde buikwandpijn tot een bizar klachtenpatroon en dito symptomatologie, die voor nogal wat verwarring kan zorgen. De historie van dit bijzondere buikwandpijnsyndroom gaat terug tot 1926, het jaar waarin de Amerikaans chirurg Carnett reeds uitgebreid aandacht hieraan besteedde.

Sinds vele jaren heeft de afdeling chirurgie van het Máxima Medisch Centrum zich in toenemende mate toegelegd op diagnostiek en behandeling van dergelijke patiënten. Omdat dit pijnsyndroom meer en meer wordt herkend, heeft dit geleid tot een explosief groeiend aantal verwijzingen naar ons centrum SolviMáx. Inmiddels hebben wij ervaring met diagnostiek en behandeling van meer dan 1.000 ACNES-patiënten. In de loop der jaren heeft onze onderzoeksgroep diverse (gerandomiseerde) studies uitgevoerd en protocollen opgesteld voor diagnostiek en behandeling. In mei en juni 2015 zijn 2 collegae (Boelens en Van Assen) op dit onderwerp gepromoveerd.

Het programma was als volgt:

10.30 uur

Opening - Hans v.d. Boogaard, huisarts

10.40 uur

De patiënt met ACNES: anamnese, lich. onderzoek, diagnostiek - Rudi Roumen, chirurg

11.30 uur

Anatomie buikwand(zenuwen) - Frederique Mol, arts onderzoeker SolviMáx

11.50 uur

Epidemiologische aspecten - Tijmen van Assen, sportarts i.o.

12.15 uur

ACNES bij kinderen - Marc Scheltinga, chirurg

13.45 uur

Therapie: injecties en neurectomie, resultaten - Oliver Boelens, chirurg

14.30 uur

Alternatieve therapeutische mogelijkheden - Monique Steegers, pijnspecialist- anesthesist

15.00 uur

En wat nadat de fysieke pijn over is? - Ria v d Hurk, psychosociaal therapeut

15.15 uur

Toekomst, trials, …nog vele vragen… - Rudi Roumen & Marc Scheltinga, chirurgen

15.45 uur

Discussie met panel

16.30 uur

Afsluiting - Jan Harm Zwaveling, voorzitter RvB MMC